Terapiye başlamaya karar vermek cesaret ister. Bu kararın ardından çoğu zaman yeni bir soru gelir: “Peki orada ne olacak?” İlk terapi seansı öncesinde heyecan, merak ve biraz da kaygı hissetmek çok doğal. Bu yazıda ilk görüşmede neler olduğunu, sizden neler beklendiğini ve neler beklenmediğini adım adım anlatmak istiyorum. Bilinmezlik azaldıkça o kapıdan içeri adım atmak da kolaylaşıyor.
İlk seansın amacı: tanışmak
İlk görüşmenin temel amacı birbirimizi tanımak. Ben sizi, yaşadığınız zorlukları ve beklentilerinizi anlamaya çalışıyorum. Siz de benim nasıl çalıştığımı, terapinin nasıl ilerleyeceğini ve bu ortamda kendinizi rahat hissedip hissetmediğinizi görüyorsunuz.
Terapide uzmanla danışan arasındaki güven ilişkisi, sürecin en önemli parçalarından biridir. Bu yüzden ilk seansı bir sınav ya da teşhis anı olarak değil, karşılıklı bir tanışma olarak düşünmenizi öneririm.
İlk görüşmenin sonunda birlikte çalışmaya devam edip etmeyeceğinize karar vermek için kendinize zaman tanıyabilirsiniz. Hemen bir karar vermek zorunda değilsiniz. Aklınıza takılan soruları sormanız, sürecin size uygun olup olmadığını görmenin en doğal yoludur.
Seans nasıl ilerler?
Her uzmanın çalışma biçimi biraz farklıdır, ama benim ilk görüşmelerim genel olarak şu şekilde ilerliyor:
- Kısa bir bilgilendirme: Seansın süresini, gizlilik ilkelerini ve sürecin nasıl işleyeceğini anlatıyorum.
- Sizi dinlemek: Neden destek almak istediğinizi, ne zamandır zorlandığınızı ve bu durumun hayatınızı nasıl etkilediğini konuşuyoruz.
- Genel bir tablo: Aile, iş, ilişkiler, uyku ve sağlık gibi hayatınızın farklı alanlarına kısaca bakıyoruz.
- Beklentiler ve hedefler: Terapiden ne beklediğinizi ve değişmesini istediğiniz şeyleri konuşuyoruz.
- Sonraki adımlar: Nasıl bir yol izleyebileceğimizi, seans sıklığını ve gerekiyorsa değerlendirme testlerini birlikte planlıyoruz.
Seanslar genellikle 45–50 dakika sürer. Bu süre içinde her şeyi anlatmanız gerekmez; bazı konular zamanla, kendinizi hazır hissettiğinizde gündeme gelir.
Hangi sorular sorulabilir?
İlk seansta size sorabileceğim bazı sorular şunlar olabilir:
- “Sizi bugün buraya getiren ne oldu?”
- “Bu durum ne zamandır devam ediyor?”
- “Günlük hayatınızı en çok hangi alanda etkiliyor?”
- “Daha önce destek aldınız mı? Neler işe yaradı, neler yaramadı?”
- “Bu sürecin sonunda hayatınızda neyin farklı olmasını isterdiniz?”
Bu soruların doğru ya da yanlış bir cevabı yok. “Bilmiyorum” ya da “Bunu henüz konuşmak istemiyorum” demek de tamamen geçerli cevaplardır. Hangi konuyu ne zaman açacağınıza siz karar verirsiniz.
Gizlilik ve güven
Terapide paylaştığınız bilgiler gizlidir ve etik kurallar gereği üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Kişisel verileriniz de KVKK kapsamında korunur. İlk seansta gizliliğin sınırlarını da açıkça konuşuyorum: Kendinize ya da başkasına ciddi zarar verme riski gibi istisnai durumlarda güvenliği sağlamak önceliklidir.
Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa randevu gününü beklemeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
İlk seans öncesi küçük hazırlıklar
Hazırlık yapmanız şart değil, ama bazı küçük adımlar kendinizi daha rahat hissetmenizi sağlayabilir:
- Neden destek almak istediğinizi birkaç cümleyle not edin.
- Seans sıklığı, süreç ya da yöntemler hakkında sormak istediğiniz soruları yazın.
- Kullandığınız ilaçları ya da önemli sağlık durumlarınızı hatırlayın.
- Online görüşecekseniz rahat konuşabileceğiniz sessiz bir alan ayarlayın.
- Seanstan sonra kendinize biraz zaman bırakın; duygularınız hareketlenebilir.
Not almak, özellikle heyecanlı olduğunuzda söylemek istediklerinizi unutmamanıza yardımcı olur. Notlarınızı seansa getirip onlardan okumanızda hiçbir sakınca yok.
İlk seanstan sonra ne hissedebilirsiniz?
İlk görüşmeden sonra bazı kişiler hafiflik hisseder, bazıları yorgunluk ya da duygusal bir hareketlilik yaşar. Her iki deneyim de olağandır. Uzun zamandır içinizde tuttuğunuz şeyleri ilk kez yüksek sesle söylemek, beklenmedik duygular uyandırabilir.
İlk seanstan sonra kendinize “Bu uzmanla çalışmak bana iyi gelir mi?” diye sormanız da çok değerli. Kendinizi anlaşılmış ve güvende hissetmediyseniz bunu dile getirmek, hatta farklı bir uzmana başvurmak sizin hakkınızdır. Doğru eşleşme, terapinin verimini doğrudan etkiler.
Sık duyduğum kaygılar
İlk görüşmeden önce aklınızdan geçen soruların pek çoğu, başkalarının da aklından geçiyor. En sık duyduklarımdan bazıları:
- “Yargılanır mıyım?” Terapi odası yargılamanın değil, anlamanın yeridir. Ne anlatırsanız anlatın, amacım sizi değerlendirmek değil, yaşadıklarınızı sizinle birlikte anlamaktır.
- “Ya ağlarsam?” Ağlamak terapide çok olağan bir deneyimdir. Odada mendil bulunur ve duygularınız için acele etmenize gerek yoktur.
- “Anlatacak yeterince büyük bir sorunum yok.” Terapiye başvurmak için büyük bir kriz yaşamak gerekmez. Kendinizi daha iyi tanımak ya da bir konuda takıldığınızı hissetmek de yeterli bir nedendir.
- “Nereden başlayacağımı bilmiyorum.” Bunu söylemek de bir başlangıçtır. Sorularla size eşlik ediyorum; konuşmanın akışını birlikte buluyoruz.
İlk seanstan sonra süreç nasıl devam eder?
İlk görüşmenin sonunda genellikle nasıl bir çalışma planı izleyeceğimizi konuşuyoruz. Başlangıçta seanslar çoğunlukla haftalık ya da iki haftada bir planlanır; bu sıklık ihtiyaçlarınıza ve konuya göre değişir. İlerleyen görüşmelerde belirlediğimiz hedefler doğrultusunda daha derine iniyor, gerektiğinde seanslar arasında uygulayabileceğiniz küçük çalışmalar öneriyorum.
Süreç boyunca nasıl gittiğimizi düzenli olarak birlikte değerlendiriyoruz. Bir şey size iyi gelmiyorsa bunu söylemeniz, planı güncellememize yardımcı olur.
Çocuğunuz ya da bir yakınınız için başvuruyorsanız
Bazen randevu talebi, destek alacak kişinin kendisinden değil, bir ebeveynden ya da yakından gelir. Çocuğunuz için başvuruyorsanız ilk görüşmeyi genellikle sizinle, yani ebeveynlerle yapıyorum. Çocuğun gelişim öyküsünü, okul hayatını, evdeki düzeni ve sizi kaygılandıran durumları dinliyorum. Gerekli görürsek çocuğa uygun psikolojik testleri de planlıyoruz.
Yetişkin bir yakınınız için destek arıyorsanız, terapiye katılma kararının ona ait olduğunu hatırlamak önemli. Onu sürece zorlamak yerine bilgi vermek ve kararını desteklemek çoğu zaman daha iyi sonuç verir.
Psikolog mu, psikiyatrist mi?
İlk seansa gelmeden önce kime başvurmanız gerektiğinden emin değilseniz, bu konuyu psikolog ile psikiyatrist farkını anlattığım yazıda ayrıntılı olarak ele aldım. Ben psikolog olarak görüşme, terapi ve psikolojik testlerle çalışıyorum; ilaç yazmıyorum. Görüşmemiz sırasında bir psikiyatri değerlendirmesinin faydalı olacağını düşünürsem bunu sizinle açıkça paylaşıyorum.
Yüz yüze ya da online
İlk seansı Gaziantep'teki ofisimde yüz yüze ya da online terapi olarak yapabiliriz. Bazı danışanlar ilk görüşmeyi kendi evlerinin rahatlığında yapmayı tercih ediyor; bazıları ise yüz yüze bir ortamın daha güven verici olduğunu söylüyor. Her iki seçenek de geçerli; sizin için hangisi daha rahatsa onunla başlayabiliriz. Bireysel çalışmalarımın genel çerçevesini bireysel terapi sayfamda bulabilirsiniz.
Sonuç
İlk terapi seansı bir sorgu değil, bir tanışmadır. Ne anlatacağınıza ve ne kadar anlatacağınıza siz karar verirsiniz; benim görevim size güvenli bir alan sunmak ve birlikte bir yol haritası çizmektir. Kendinizi hazır hissettiğinizde randevu talebi bırakabilirsiniz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa lütfen hemen 112'yi arayın.